10 cụm từ bố mẹ nên dùng khi con không nghe lời

Có rất nhiều nguyên nhân khiến con không nghe lời. Do vậy, bạn nên biết cách sử dụng từ thích hợp trong từng tình huống thay vì la mắng chỉ để bé sợ và làm theo.

Con cái là tấm gương phản chiếu chân thực hình ảnh của bố mẹ. Những gì bạn làm, nói sẽ khiến bé ghi nhớ và làm theo. Do đó, đừng ngạc nhiên khi thấy con không nghe lời và có các cử chỉ phản đối như cau mày, la lớn nếu bạn thường sử dụng các hành động này trong lúc giao tiếp với bé. Thay vì vậy, hãy cố gắng thay đổi các việc dùng câu ra lệnh bằng những từ ngữ mang tính chất tích cực.

1. Chậm lại, từ từ thôi

Trẻ em thường bỏ ngoài ta những lời dặn dò khi bạn lặp đi lặp lại quá nhiều lần hoặc thậm chí con không nghe lời. Thay vào đó, hãy khuyến khích con tự suy nghĩ và ca ngợi việc cẩn thận sẽ mang lại lợi ích như thế nào. Nếu bạn muốn bé làm gì, hãy nói rõ ràng, chi tiết để trẻ dễ hình dung đồng thời nhắc nhở hậu quả.

Ví dụ, nếu bé đang tham gia một hoạt động và bạn sợ con sẽ bị thương, thay vì nói “cẩn thận” thì nên chuyển sang: “Con đi chậm thôi, nếu không sẽ lại ngã đau như lần trước đấy”.

2. Con nói nhỏ giúp mẹ nhé

Một số trẻ thích nói to. Nếu con khó nói nhẹ nhàng, bạn nên chỉ cho bé thấy nơi nào con thể nói to (công viên, siêu thị…) và nơi nào không nên (bệnh viện, thư viện, nhà sách…). Hơn nữa, hãy làm mẫu việc nói thầm kết hợp với nhìn vào mắt đối phương và cử chỉ âu yếm thích hợp sẽ giúp bé tiếp thu nhanh hơn.

Khi cùng con ở một nơi yên tĩnh, con bạn cứ hát hò lớn tiếng. Thay vì quát lên với bé và bắt con im lặng, hãy cố gắng giữ bình tĩnh, sau đó nói một cách nhẹ nhàng: “Nếu con thích hát to, thì chúng ta sẽ ra ngoài vì trong bệnh viện mọi người không được la lớn đâu”.

3. Con muốn tự làm hay để mẹ giúp?

Hầu hết trẻ em có phản ứng rất tốt khi được người lớn cho quyền quyết định. Do đó, hãy để bé được chọn lựa hành động của mình, kỹ năng tư duy và suy nghĩ phải có trách nghiệm sẽ giúp trẻ đẩy lùi sự cám dỗ ham chơi.

Ví dụ: Khi đến giờ đi ra ngoài, bé vẫn mải mê với các món đồ chơi. Bạn đừng nên ra lệnh, cáu gắt để bắt trẻ dọn dẹp ngay. Hãy ngồi xuống, nhìn thẳng vào mắt con và nói: “Con có thể tự cất đồ chơi được không hay để mẹ giúp nhé”. Nếu thấy người lớn không tỏ ra cáu gắt, trẻ sẽ dễ hợp tác hơn.

4. Cố gắng rút kinh nghiệm con nhé

Đừng bao giờ nói những câu như: “Cho chừa”, “đáng đời”, “nói rồi mà không nghe” khi bé chẳng may bị thương, bị thầy cô la… vì như vậy, con càng không nghe lời thêm, sinh ra cảm giác chống đối và tổn thương tâm hồn trẻ nhỏ.

Hãy cố gắng động viên con cùng những câu nói mang tính tích cực: “Cố gắng rút kinh nghiệm con nhé” để thay đổi hành vi của bé trong tương lai sẽ giúp bạn có được kết quả tốt hơn nhiều so với việc chỉ trích.

5. Nhé, với, được không…?

Chẳng ai thích bị ra lệnh cả và trẻ nhỏ cũng như thế. Cách giao tiếp đầy tiêu cực như thế chỉ mang đến kết quả con không nghe lời, sự chống đối gay gắt. Trong trường hợp bạn muốn trẻ làm gì đó, hãy nói rõ ra cùng với các cụm từ có yếu tố nhờ vả như: “Con tự mang giày nhé”, “Con lấy chai nước cho mẹ được không?”.

6. Con cảm thấy thế nào?

Bố mẹ nên giúp trẻ nhỏ xác định cảm xúc của mình và truyền đạt chúng một cách hiệu quả. Khi bé cảm thấy thoải mái với cảm xúc thực sự, thay vì nối dối hoặc cố gắng che đậy, bé sẽ thoải mái, không có cảm giác gượng gạo.

Do đó, nếu thấy con yêu buồn bã, đừng chỉ bâng quơ nói: “Vui lên đi” mà hãy ngồi xuống, bày tỏ mong muốn biết được cảm xúc thực của trẻ bằng câu hỏi: “Con cảm thấy thế nào rồi?”.

7. Mẹ tin là con làm được mà

“Sao cái gì mẹ cũng phải làm giúp con thế?”, “Con không tự làm một mình được à?”. Bạn có từng nói những câu như thế không? Nếu có, hãy từ bỏ nhé. Đừng khiến trẻ bị tổn thương chỉ vì bé không thao tác nhanh như bạn bè hay chưa thực hiện được những hành động đơn giản như mặc quần áo, mang giày.

Hãy để con cố gắng học hỏi từ từ, mỗi bé sẽ có một nhịp điệu học kỹ năng cơ bản này riêng. Việc của bạn cần làm là đứng bên cạnh quan sát, động viên con thay vì la rầy và làm giúp bé.

8. Mẹ cảm thấy…

Trẻ em thường cảm thấy bản thân đã đủ lớn, đủ sức khỏe và khả năng để làm những việc của người trưởng thành như đi xe đạp nhanh, leo hàng rào cao và cầm một cái tô lớn để ăn… nhưng chưa hẳn bố mẹ lại có cảm nhận tương tự. Do vậy, hãy nói với bé rằng bạn không cảm thấy ổn khi con có hành động nào đó không phù hợp với lứa tuổi của mình. 

9. Mẹ luôn yêu con

Tình yêu vô điều kiện là cốt lõi của việc nuôi dưỡng con cái. Điều đó có nghĩa là tình yêu của bố mẹ đối với con mình không phụ thuộc vào các hành vi tốt hay xấu mà bé thực hiện. Hãy kiên nhẫn, biết lắng nghe cũng như giải thích cho trẻ biết: “Bố/mẹ vẫn yêu thương con dù hôm nay con không đạt được điểm cao, hãy cố gắng lên vào lần sau nhé”. Khi các nhu cầu về sự thấu hiểu của trẻ được đáp ứng, con sẽ biết vâng lời bạn hơn.

10. Con cứ khóc nếu thấy buồn

Bạn không nên ép con phải nín khóc lúc bé buồn bã hoặc bắt con không được biểu lộ suy nghĩ khi bạn đang mệt mỏi và không muốn nghe. Hãy khích lệ bé khóc nếu muốn, đồng thời không quên an ủi con. Điều này sẽ giúp con sớm thoát khỏi nỗi buồn cũng như xây dựng lòng tự trọng của trẻ.