9 lời khen ngợi con không tốt nhưng cha mẹ thường dùng

Khi con có thành tích học tập tốt hoặc làm việc tốt, bạn thường khen ngợi con. Tuy nhiên, việc khen ngợi con cũng cần đúng cách để không làm tổn thương con.

Nếu bạn khen không đúng, thay vì cảm thấy vui và tự hào về thành tích của mình thì trẻ lại cảm thấy xấu hổ và bị tổn thương. Khen ngợi là cách để trẻ cảm thấy tự hào về bản thân. Tuy nhiên, đôi lúc những lời khen của bạn lại vô tình khiến trẻ bị áp lực. Cùng điểm qua những lời khen ngợi con không đúng để bạn điều chỉnh cho hợp lý nhé.

1. Thổi phồng mọi thứ

Trẻ đã tự làm được một số công việc hoặc bài kiểm tra của trẻ được 10 điểm. Đây là những thành tích tốt, nhưng bạn đừng thổi phồng mọi thứ lên. Hãy khen đúng với những gì trẻ đã làm được. Đừng nói quá lên vì như vậy trẻ sẽ không còn tin tưởng bạn nữa.

2. Đặt mục tiêu mới trong lời khen ngợi con

Bạn luôn muốn con mình trở nên giỏi giang. Thế nhưng, đừng vì điều đó mà ngay lập tức đưa ra những mục tiêu kế tiếp cho trẻ trong lời khen của bạn. Cha mẹ thường đưa ra một mục tiêu mới khi khen ngợi con mình. Ví dụ: “Con thật giỏi khi đạt được huy chương đồng. Năm sau hãy cố gắng lấy huy chương vàng nhé”.

Điều này có thể khiến trẻ hiểu rằng những gì mà trẻ đạt được vẫn chưa đủ. Thay vì vậy, bạn nên để trẻ cảm nhận rằng những gì mình đạt được là rất tốt rồi.

3. Chỉ khen về thành tích học tập

Việc khen ngợi khi trẻ đạt được kết quả học tập tốt là điều nên làm. Tuy nhiên, đây không phải là điều duy nhất bạn có thể khen trẻ. Bạn hãy chú ý đến những điều khác ngoài thành tích học tập, ví dụ như: “Ba/mẹ cảm thấy rất vui vì con giúp đỡ khi bạn gặp khó khăn”. Điều này sẽ giúp trẻ hiểu rằng không chỉ có thành tích học tập mà việc trở thành một người tốt cũng quan trọng không kém.

4. Bạn là người có công trong việc giúp trẻ đạt thành tích tốt

Bạn tự hào về con nhưng đừng liên kết thành công của trẻ với những gì bạn đã nói hoặc làm. Đôi khi, lời khen như vậy của cha mẹ lại phủ nhận những cố gắng của trẻ, chẳng hạn như: “Con đạt kết quả này là nhờ ba/mẹ đã nói con làm bài tập về nhà thường xuyên”.

Lúc này, trẻ sẽ hiểu rằng muốn thành công, trẻ phải làm theo lời cha mẹ. Tuy nhiên, điều này sẽ khiến trẻ mất đi sự tự tin và chỉ dựa dẫm vào cha mẹ. Nếu không có cha mẹ, trẻ sẽ không thể làm được gì. Khi khen ngợi, điều quan trọng là bạn phải để trẻ cảm thấy tự tin vào bản thân mình hơn.

5. Nói với mọi người về thành tích của trẻ

Trẻ đạt điểm cao trong kỳ thi hoặc trẻ đạt thành tích tốt trong trận thi đấu bóng đá. Bạn nghĩ rằng trẻ sẽ cảm thấy tự hào hơn khi thành tích của trẻ được nhiều người biết đến. Tuy nhiên, trẻ nhỏ không thích những người khác biết về thành tích của mình.

Điều này khiến trẻ cảm thấy rằng cha mẹ đang biến thành tích của trẻ thành của mình. Trẻ làm điều đó vì bản thân hay vì cha mẹ. Muốn được mọi người chú ý một lần nữa thì trẻ phải thành công nữa. Điều này sẽ khiến trẻ cảm thấy mệt mỏi.

Vì vậy, trước khi kể về thành tích của con, bạn hãy hỏi qua trẻ rằng mình có thể chia sẻ thành tích của con với người khác không.

6. Chỉ dùng lời nói để khen ngợi trẻ

Có rất nhiều cách khen ngợi trẻ mà không cần phải nói gì cả. Bạn không nhất thiết phải sử dụng lời nói để khen ngợi trẻ.

Đôi khi lời nói có thể khiến trẻ hiểu sai. Thay vì vậy, bạn có thể khen trẻ bằng một nụ cười, cái ôm hôn hoặc một món quà nhỏ hay bất cứ thứ gì mà trẻ thích.

7. Bạn nói: “Ba/mẹ rất tự hào về con”

Nhiều bố mẹ thường nói câu này vì nghĩ rằng đó là lời khen hay. Tuy nhiên, lời nói này đôi khi khiến trẻ nghĩ mọi thứ trẻ làm là vì bạn.

Thay vì nói vậy, bạn có thể nói: “Ba mẹ muốn con cảm thấy tự hào vì những gì con đã đạt được. Điều đó thật sự rất tuyệt vời”. Lời khen này sẽ hướng về trẻ và thành tích của trẻ hơn.

8. Bạn nói: “Con thật xuất sắc”

Để lời khen đem đến những kết quả tích cực, tốt nhất, bạn nên tập trung vào hành vi của trẻ chứ không phải là bản thân trẻ. Vì vậy, bạn nên nói: “Những gì con làm được thật giỏi” chứ không phải “Con thật giỏi”.

9. Lời khen kèm theo câu hỏi khó trả lời

Trẻ được 9,5 điểm cho bài kiểm tra toán nhưng bạn lại hỏi trẻ: “Nửa điểm còn lại thì sao?” hoặc “Kết quả rất tốt nhưng tại sao con lại không được điểm trọn vẹn?”. Đây chỉ là câu hỏi nhẹ nhàng nhưng nó có thể đưa cho trẻ nhiều thông điệp sai lệch.

Thay vào đó, bạn hãy nói: “Mẹ rất vui vì con đã cố gắng hết sức”. Điều này giúp trẻ hiểu rằng bạn khen vì những nỗ lực của trẻ chứ không phải là vì điểm số hay thành tích mà trẻ đã đạt được.