Thực hư hiệu quả của thực phẩm chức năng và thuốc giảm cân

Hiện nay có rất nhiều giải pháp giảm cân khác nhau, bao gồm tất cả các loại thực phẩm chức năng và thuốc giảm cân. Các loại này có thể giúp bạn giảm cân hoặc ít nhất làm cho việc giảm cân dễ dàng hơn khi kết hợp với các phương pháp khác. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa biết rõ về những tác dụng phụ và công dụng thật sự của thuốc giảm cân.

Hoạt động của các thuốc giảm cân thường dựa trên một hoặc nhiều cơ chế sau:

Giảm sự thèm ăn, tăng cảm giác no giúp bạn hấp thụ ít calo hơn
Giảm hấp thu các chất dinh dưỡng như chất béo, làm lượng calo được nạp vào cơ thể ít đi
Tăng cường quá trình đốt cháy chất béo, do đó tiêu hao nhiều calo hơn.

Dưới đây là 12 thực phẩm chức năng và thuốc giảm cân có thể mang lại hiệu quả.

1. Chiết suất Garcinia Cambogia

Garcinia cambogia là một loại trái cây màu xanh có lá nhỏ, hình dạng quả bí ngô.

Vỏ của loại trái cây này có chứa axit hydroxycitric (HCA). Đây là thành phần có hoạt tính trong chiết xuất Garcinia cambogia, được đưa ra thị trường dưới dạng viên thức ăn.

◊ Cơ chế hoạt động: Các nghiên cứu trên động vật cho thấy chiết xuất này có thể ức chế enzyme sản xuất chất béo và tăng nồng độ serotonin, chất giúp giảm cảm giác thèm ăn.

◊ Tính hiệu quả: Theo một nghiên cứu với 130 người dùng garcinia với nhóm dùng giả dược, không có sự khác biệt về trọng lượng hoặc tỷ lệ phần trăm chất béo trong cơ thể giữa các nhóm. Tuy nhiên, theo một đánh giá năm 2011 trên 12 nghiên cứu về garcinia cambogia, trung bình chiết xuất này làm giảm khoảng 0,88kg trong vài tuần.

◊ Tác dụng phụ: Không có báo cáo về tác dụng phụ nghiêm trọng, nhưng một số người có thể mắc các vấn đề tiêu hóa nhẹ.

Kết luận: Garcinia cambogia có thể giúp giảm cân nhưng tác dụng vẫn còn hạn chế, không giúp bạn giảm cân nhanh trong thời gian ngắn.

2. Hydroxycut

Hydroxycut đã xuất hiện khoảng hơn một thập kỷ và hiện nay là một trong những chất bổ sung giảm cân phổ biến nhất trên thế giới.

◊ Cơ chế hoạt động: Hydroxycut chứa một số thành phần được khẳng định giúp giảm cân, bao gồm caffeine và một vài chất chiết xuất thực vật.

◊ Tính hiệu quả: Theo một nghiên cứu, hydroxycut làm giảm 9,5kg trong khoảng thời gian 3 tháng.

◊ Tác dụng phụ: Nếu nhạy cảm với caffeine, bạn có thể xuất hiện lo lắng, bồn chồn, run, buồn nôn, tiêu chảy và khó chịu.

Kết luận:
Hiện nay, số lượng nghiên cứu về hydroxycut trong giảm cân vẫn còn hạn chế và vẫn chưa có số liệu chính xác về tính hiệu quả lâu dài của phương pháp này. Vì vậy, bạn nên hỏi ý kiến của chuyên gia trước khi có ý định dùng loại thuốc giảm cân này.

3. Caffeine

caffeine

Caffeine là chất tác động thần kinh phổ biến nhất được mọi người trên thế giới dùng. Caffeine có trong tự nhiên từ cà phê, trà xanh, chocolate đen. Bên cạnh đó, chất này còn được bổ sung vào nhiều loại thực phẩm chế biến và đồ uống. Caffeine được biết tới là chất thúc đẩy chuyển hóa và thường được thêm vào các thực phẩm giảm cân bán trên thị trường.

◊ Cơ chế hoạt động: Theo các nghiên cứu ngắn, caffeine có thể thúc đẩy quá trình trao đổi chất từ 3–11% và tăng khả năng đốt cháy chất béo lên đến 29%.

◊ Tính hiệu quả: Cũng có một số nghiên cứu cho thấy caffeine có thể giảm cân nhẹ ở một số người.

◊ Các tác dụng phụ: Ở một số người, lượng lớn caffeine có thể gây lo lắng, mất ngủ, bồn chồn, khó chịu, buồn nôn, tiêu chảy và các triệu chứng khác. Caffeine cũng gây nghiện và có thể làm bạn khó ngủ hơn.

Thực tế, bạn không cần dùng thực phẩm chức năng và thuốc giảm cân có chứa caffeine. Các thực phẩm như cà phê và trà xanh vừa chứa nhiều caffeine vừa chứa các chất chống oxy hóa, rất tốt cho sức khỏe.

Kết luận: Caffeine có thể thúc đẩy quá trình trao đổi chất và tăng cường đốt cháy chất béo trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, tác dụng của caffeine có thể giảm nhanh chóng.

4. Orlistat (Alli)

Orlistat là một loại dược phẩm, được bán ở hiệu thuốc dưới tên Alli và dạng kê toa như Xenical.

◊ Cơ chế hoạt động: Thuốc giảm cân này hoạt động bằng cách ức chế sự phân hủy chất béo trong ruột, làm cơ thể giảm calo từ chất béo.

◊ Tính hiệu quả: Theo một đánh giá lớn từ 11 nghiên cứu, orlistat có thể giảm 2,7kg so với nhóm dùng giả dược.

◊ Các lợi ích khác: Orlistat đã được chứng minh là giảm huyết áp nhẹ và làm giảm nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường tuýp 2 đến 37% trong một nghiên cứu.

◊ Các tác dụng phụ: Thuốc này có nhiều tác dụng phụ ở đường tiêu hóa bao gồm phân lỏng, nhờn, đầy hơi, đại tiện thường xuyên và khó kiểm soát cùng những triệu chứng khác. Thuốc cũng có thể liên quan đến thiếu hụt vitamin hòa tan trong chất béo như vitamin A, D, E và K.

Các chuyên gia thường khuyến khích người dùng nên có chế độ ăn uống ít chất béo khi sử dụng orlistat để giảm thiểu tác dụng phụ.

Điều thú vị là chế độ ăn ít tinh bột (không dùng thuốc) đã được chứng minh có hiệu quả tương tự như sử dụng orlistat kết hợp với chế độ ăn ít chất béo.

Kết luận: Orlistat, còn được gọi là Alli hoặc Xenical, có thể làm giảm lượng chất béo hấp thụ từ chế độ ăn uống và giúp giảm cân. Tuy nhiên, chất này có nhiều tác dụng phụ, một số trong đó có thể làm bạn rất khó chịu.

5. Raspberry ketone

Raspberry ketone là một chất được tìm thấy trong quả mâm xôi. Một dạng tổng hợp của raspberry ketone được bán như chất bổ sung giúp giảm cân.

◊ Cơ chế hoạt động: Ở các thí nghiêm trên các tế bào mỡ được lấy từ chuột, raspberry ketone tăng cường phân hủy các chất béo và tăng nồng độ hormone adiponectin, được cho là chất liên quan đến giảm cân.

◊ Tính hiệu quả: Chưa có một nghiên cứu nào với raspberry ketone ở người, nhưng nghiên cứu ở chuột với liều raspberry ketone rất lớn cho thấy tác dụng giảm cân.

◊ Tác dụng phụ: Bạn có thể ợ hơi mùi quả mâm xôi.

Kết luận: Không có bằng chứng raspberry ketone làm giảm cân ở người và các thí nghiệm ở chuột cho thấy hiệu quả của thuốc chỉ xuất hiện khi được dùng liều cao.

6. Chiết xuất hạt cà phê xanh

chiết xuất hạt cà phê xanh

Hạt cà phê xanh chỉ đơn giản là hạt cà phê bình thường chưa được rang. Chúng chứa hai chất giúp giảm cân là caffeine và axit chlorogenic.

◊ Cơ chế hoạt động: Caffeine có thể làm tăng quá trình đốt cháy chất béo và axit chlorogenic có thể làm chậm sự phân hủy tinh bột trong ruột.

◊ Tính hiệu quả: Một số nghiên cứu ở người đã cho thấy chiết xuất từ hạt cà phê xanh có thể giúp giảm cân ở người. Theo 3 nghiên cứu, chất bổ sung này giúp giảm 2,5kg so với nhóm dùng giả dược.

◊ Các lợi ích khác: Chiết xuất từ hạt cà phê xanh có thể giúp lượng đường trong máu thấp hơn và giảm huyết áp. Nó cũng là chất chống oxy hóa.

◊ Các tác dụng phụ: Nó có thể gây ra các tác dụng phụ tương tự như caffeine. Axit chlorogenic có trong cà phê cũng có thể gây tiêu chảy và một số người có thể bị dị ứng với hạt cà phê xanh.

Kết luận: chiết xuất từ hạt cà phê xanh có thể giúp giảm cân ở mức độ nào đó, nhưng cũng nên tham khảo ý kiến chuyên gia khi dùng chiết xuất này.

7. Glucomannan

Glucomannan là một loại chất xơ được tìm thấy trong rễ của khoai nưa hoa chuông.

◊ Cơ chế hoạt động: Glucomannan hấp thụ nước và trở nên giống như gel. Khi ở trong ruột, chất này tạo cảm giác no, do đó làm bạn ăn ít calo hơn.

◊ Tính hiệu quả: Theo 3 nghiên cứu ở người, glucomannan kết hợp với chế độ ăn uống khỏe mạnh có thể giúp giảm 3,6–4,5kg cân nặng trong vòng 5 tuần.

◊ Các lợi ích khác: Glucomannan là một chất xơ có thể nuôi sống các vi khuẩn có lợi trong đường ruột. Nó cũng có thể làm giảm lượng đường trong máu, cholesterol máu, triglyceride. Bên cạnh đó, chất này cũng rất hiệu quả để trị táo bón.

◊ Các tác dụng phụ: Tác dụng phụ của thuốc giảm cân này gồm đầy hơi, phân sệt và có thể ảnh hưởng đến tác dụng của một số thuốc nếu uống cùng một lúc.

Bạn nên uống glucomannan khoảng nửa giờ trước bữa ăn cùng với một ly nước.

Kết luận: Theo các nghiên cứu, chất xơ glucomannan khi kết hợp với một chế độ ăn uống lành mạnh, có thể giúp giảm cân ở người. Chất này cũng giúp cải thiện các dấu hiệu sức khỏe khác.

8. Meratrim

Meratrim là một sản phẩm mới trên thị trường thuốc giảm cân. Thuốc là sự kết hợp của hai chiết xuất từ thực vật, có thể thay đổi sự trao đổi chất béo của các tế bào.

◊ Cơ chế hoạt động: Thuốc giảm cân này có thể gây khó khăn cho các tế bào mỡ nhân lên, giúp giảm lượng chất béo mà tế bào thu nhận từ máu và giúp đốt cháy chất béo dự trữ.

◊ Tính hiệu quả: Cho đến nay, chỉ có một nghiên cứu đã được thực hiện ở Meratrim. Tổng cộng có 100 người béo phì được quy định chế độ ăn uống nghiêm ngặt với 2.000 calo một ngày, uống kèm với Meratrim hoặc giả dược. Sau 8 tuần, nhóm uống Meratrim giảm được 5,2kg trọng lượng và 11,9cm vòng eo. Chất lượng cuộc sống của nhóm này được cải thiện, lượng đường trong máu, cholesterol và triglyceride giảm.

Các tác dụng phụ: Không có tác dụng phụ nào được báo cáo.

Kết luận: Meratrim có thể giúp giảm cân và có một số lợi ích sức khỏe khác.

9. Chiết xuất trà xanh

chiết xuất trà xanh

Chiết xuất trà xanh là một thành phần phổ biến trong nhiều thực phẩm chức năng giúp giảm cân. Theo các nghiên cứu, EGCG – chất chống oxy hóa chính có trong trà xanh – có thể hỗ trợ đốt cháy chất béo.

◊ Cơ chế hoạt động: Chiết xuất trà xanh làm tăng hoạt động của norepinephrine, một hormone giúp đốt cháy chất béo.

◊ Tính hiệu quả: Theo nhiều nghiên cứu ở người, chiết xuất trà xanh có thể gia tăng quá trình đốt cháy chất béo và giảm chất béo, đặc biệt ở vùng bụng.

◊ Tác dụng phụ: Chiết xuất trà xanh được dung nạp tốt. Trà xanh có chứa một lượng caffeine, do đó có thể gây ra các triệu chứng cho những người nhạy cảm với caffeine.

Bên cạnh đó, tất cả các lợi ích của chiết xuất trà xanh đối với sức khỏe cũng giống với lợi ích của trà xanh.

Kết luận: Trà xanh và chiết xuất trà xanh có thể gia tăng quá trình đốt cháy chất béo và giúp bạn giảm mỡ bụng.

10. Axit linoleic liên hợp (CLA)

Axit linoleic liên hợp hay còn gọi CLA là chất giúp giảm cân phổ biến trong nhiều năm nay. CLA là một trong những chất béo trans “khỏe mạnh” được tìm thấy trong tự nhiên từ một số chất béo của động vật như phô mai và bơ.

◊ Cơ chế hoạt động: CLA có thể làm giảm sự thèm ăn, thúc đẩy quá trình trao đổi chất và kích thích sự phân hủy chất béo của cơ thể.

Tính hiệu quả: Theo 18 nghiên cứu khác nhau, CLA giảm khoảng 0,1kg mỗi tuần, trong vòng 6 tháng. Theo một nghiên cứu khác năm 2012, CLA có thể giảm 1,3kg trọng lượng so với nhóm người dùng thuốc giả.

◊ Các tác dụng phụ: CLA có thể gây ra tác dụng phụ về tiêu hóa khác nhau trong thời gian dài, có khả năng góp phần gây ra gan nhiễm mỡ, đề kháng insulin và tăng tình trạng viêm.

Kết luận: CLA là một chất bổ sung giảm cân hiệu quả, nhưng nó có thể gây tác hại về lâu dài.

11. Forskolin

Forskolin là một chiết xuất từ thực vật thuộc họ bạc hà, được cho là có hiệu quả trong việc giảm cân.

◊ Cơ chế hoạt động: Forskolin làm tăng nồng độ một hợp chất bên trong tế bào gọi là cAMP, có thể kích thích đốt cháy chất béo (42).

◊ Tính hiệu quả: Một nghiên cứu ở 30 nam giới thừa cân và béo phì cho thấy forskolin giảm mỡ trong cơ thể và tăng khối lượng cơ bắp, nhưng không ảnh hưởng đến trọng lượng cơ thể. Tuy nhiên, nghiên cứu ở 23 phụ nữ thừa cân không cho thấy hiệu quả của thuốc giảm cân này.

◊ Các tác dụng phụ: Có rất ít thông tin về sự an toàn hay nguy cơ mắc tác dụng phụ của chất này.

Kết luận: Hai nghiên cứu nhỏ về forskolin cho kết quả mâu thuẫn nhau. Vì vậy, tốt nhất bạn nên tránh chất bổ sung này cho đến khi có thêm nghiên cứu được thực hiện.

12. Cam đắng/Synephrine

Một loại cam được gọi là cam đắng chứa hợp chất synephrine. Synephrine có liên quan đến ephedrine, từng là thành phần phổ biến trong công thức của các thuốc giảm cân. Tuy nhiên, ephedrine đã bị FDA cấm sử dụng vì các tác dụng phụ nghiêm trọng.

◊ Cơ chế hoạt động: Synephrine có cơ chế tương tự với ephedrine, nhưng ít hiệu quả hơn. Chất này có thể giảm sự thèm ăn và làm tăng quá trình đốt cháy chất béo đáng kể.

◊ Tính hiệu quả: Rất ít nghiên cứu được thực hiện với synephrine, nhưng ephedrine đã được chứng minh là giúp giảm cân đáng kể trong thời gian ngắn ở nhiều nghiên cứu.

◊ Các tác dụng phụ: Giống như ephedrine, synephrine có thể có tác dụng phụ nghiêm trọng liên quan đến tim. Thuốc cũng có thể gây nghiện.

Kết luận: Synephrine là một chất kích thích khá mạnh và có hiệu quả giảm cân trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, các tác dụng phụ có thể nghiêm trọng, vì vậy chất này nên được sử dụng hết sức thận trọng.

Thuốc kê toa

Có rất nhiều thuốc giảm cân theo toa đã được chứng minh là có hiệu quả, gồm Contrave, Belviq, Phentermine và Qsymia.

Tuy nhiên, theo một nghiên cứu đánh giá vào năm 2014, các thuốc giảm cân theo toa không có tác dụng như bạn mong đợi. Nhìn chung, chúng có thể giúp giảm từ 3–9% trọng lượng cơ thể so với nhóm dùng giả dược.

Bạn nên ghi nhớ rằng các thuốc này chỉ có tác dụng khi kết hợp với chế độ ăn uống giảm cân lành mạnh. Chúng không có tác dụng khi dùng riêng lẻ và càng không có tác dụng để giảm béo phì.

Thêm vào đó, những thuốc này còn có nhiều tác dụng phụ không mong muốn.

Ghi nhớ

Những chất trong 12 loại thuốc giảm cân trên có bằng chứng giúp giảm cân mạnh nhất:

    Giảm cân: glucomannan, CLA và Orlistat (Alli)
    Tăng đốt cháy chất béo: caffeine và chiết xuất trà xanh

Tuy nhiên, bạn không nên dùng orlistat do các tác dụng phụ khó chịu và những ảnh hưởng có hại đối với sự trao đổi chất. Bạn có thể cân nhắc dùng các chất còn lại như glucomannan, chiết xuất trà xanh và caffeine. Những chất bổ sung này có thể hữu ích, nhưng hiệu quả rất khiêm tốn.

Đáng tiếc, không có thực phẩm chức năng hoặc thuốc thực sự có tác dụng tốt cho việc giảm cân. Chúng có thể gia tăng sự trao đổi chất một chút và giúp bạn giảm một vài cân, nhưng chỉ có vậy.

Chế độ ăn uống phù hợp và tập luyện thể thao vẫn là cách tốt nhất để giảm cân và có tác dụng tốt hơn so với tất cả các thuốc giảm cân.